Cor Bastiaans

Door Arnold Maas

Op ‘t Swijnckel

Het eerste wat Cor Bastiaans zegt in ons interview, is dat hij afstamt van de familie Swinkels van de brouwerij. “Ik stam af van ene Bastiaan Swinkels, dat is Bastiaans geworden”. De familienaam Swinkels zou komen van de woonplaats van een van de voorouders die gewoond zou hebben op de hoeve ‘op Swinckel’ (deze hoeve, ook wel Gansewinckel genaamd, was gelegen in de buurtschap Spekt te Gerwen en was een van de hoeven van de Priorij Hooidonk[i]). Tevoorschijn komt het grote boek van F.J. van Maasakkers over het geslacht Swinkels. In het zesde deel, dat nu voor ons ligt, wordt o.a. aandacht geschonken aan de Nuenense/Gerwense tak van de familie. Tevoorschijn komen ook de oude familiefoto’s. Verderop in dit verslag een beknopt genealogisch overzicht over deze verwantschap (met dank aan John Parmentier).

[i] Bron: https://stamboom-hamers-janssens.jouwweb.nl/uitgelicht/swinkels-en-bier

 

Hool 4 Gerwen

Cor is geboren op 12 februari 1946. Hij vertelt dat op 10 mei 1945, tijdens de allereerste bevrijdingsoptocht in Nuenen, hun ouderlijk huis aan het Hool 4 in Gerwen afbrandde. Zijn ouders en hun acht kinderen kregen onderdak in een stal op het Hool (waar nu de B&B Hof van Hool is gevestigd). De koeien waren op de wei, dus er was plaats. Blijkbaar hebben de echtelieden elkaar die avond getroost: negen maanden later werd Cor geboren in het Klooster in Nuenen (omdat het ouderlijk huis in as lag). Cor was nummer negen van het elftal kinderen van Johannes Bastiaans (1901-1978) en Johanna Geven (1908-1956), en de kleinzoon van Bastiaan Bastiaans (1858-1932) en Christina de Rooij (1861-1941). Opa Geven had het café De Linde in Gerwen. Op familiefeestjes ging het lied rond van “vader Bastiaans heeft zeven zonen”. Van de elf kinderen zijn er momenteel (2026) nog vier in leven.

Helaas was de brand niet te wijten aan de oorlog, dus kwamen ze niet in aanmerking voor een oorlogsschadevergoeding. Het huis was wel verzekerd, maar oorlogsslachtoffers gingen voor. Dus werd het huis herbouwd met tweedehands stenen van het vliegveld van Eindhoven. Het dak was eenvoudiger te bouwen: want stro hadden de boeren zelf. Naast de boerderij waren en nog wat losse bedrijfsgebouwen, zoals een varkens- en paardenstal.

Foto links: Hool 4 Gerwen, foto beeldbank Drijehornick.

Alle grond tegenover de boerderij tot aan de Broekdijk was van de familie Bastiaans. Ook de grond aan de overkant van het Lankveld. Die is later verkocht aan de familie Donkers, want met tien kinderen moest er wat gebeuren. Er moest ook een nieuwe vrouw komen om de zorg te delen, want de moeder van Cor stierf jong op 48-jarige leeftijd.

 

In de huidige situatie zijn de schuurdeuren nog goed herkenbaar. Hoewel die deuren zo hoog waren dat er een hooiwagen door naar binnen kon, waren ze te laag voor de carnavalswagen die daar gebouwd werd: een Apolloraket die op de maan was geland. In de schuur stonden de landbouwmachines. Het middenstuk was de stal voor de koeien en links het woongedeelte. Boven bij de zijramen sliepen vier zoons. Op de opkamer (terwijl het dus een boerderij van na de oorlog is!) sliepen vader en moeder. Achter de dakkapel sliepen de drie zussen.  

Als de Campina de melk kwam ophalen in melkbussen, kwam er in de zomer als de waterput droog stond, in de teruggebrachte melkbussen zuiver drinkwater mee. De boerderij was niet aangesloten op het drinkwaternet. Als het water uit de melkbussen niet genoeg was, haalden ze water bij Jan de Louw in de Akkerstraat.

Toen vader trouwde, leefden de grootouders nog. De oudste zoon was thuiskapper naast café De Stam. De tweede zoon was aanvankelijk niet getrouwd en bleef inwonen. Hij kreeg samen met Johannes de boerderij. Toen de broer later trouwde met een weduwe uit Tongelre heeft vader zijn deel van de boerderij afgekocht.

Boven: Bert Geven, Cor Donkers, Anna Bastiaans, Jan Geven, Miet de Louw en Drieka de Reijdt.

Onder: Sjaak Geven, Opa Driek Geven,, Piet Geven, Oma Nel (Petronel), Betje Verhagen.

Piet Geven

Moeder was een zus van Piet Geven, de kolenboer van Gerwen. Aanvankelijk zat

deze nering in een deel van café De Linde, later is de zaak verhuist naar de Kerkakkers waar later zelfs  nog een benzinestation bijkwam. Het verlate gedeelte van De Linde werd als zaal bij het café getrokken. Piet handelde ook in olie. Hij bracht de kolen en olie rond in een klein vrachtwagentje. Bij het einde van het kolentijdperk, werden de “kolenboeren” gesaneerd. Een klein gedeelte echter bleef leveren, omdat er toen toch nog her en der kolen nodig waren. Piet kreeg er de locatie Nuenen, met bijbehorende klanten bij, daar waar nu het Parkhof is. Ome Piet was de toeziend voogd van de kinderen Bastiaans,

Opa Geven was naast kolenboer ook graan- en meelhandelaar, kastelein en boer. En hij reed ook nog voor Van Gent & Loos. Dat alles toen nog met paard en wagen, met een paard dat voor elke kroeg stopte. Ook als er ergens een feestje gegeven werd, zorgde opa Geven voor kannen bier. Oma Geven bracht het bier in het café rond, vijf glazen tegelijkertijd met in elk glas een vinger diep in het bier gestoken.

Café De Linde, Gerwen. Foto beeldbank Drijehornick

Cor Bastiaans

Toen Cor en Tonnie gingen trouwen wilden ze aanvankelijk de stal en schuur van de boerderij aan het Hool verbouwen tot woongedeelte, maar dat was te duur. Broer Christ zou de boerderij overnemen, maar toen moeder overleed terwijl Chris in militaire dienst zat, verkocht vader het bedrijf. Christ was teleurgesteld en is toen maar bij Philips gaan werken. Broer Harrie werd melkboer bij Campina. Broer Piet werd automonteur, Noud elektricien. Ook Cor ging werken als automonteur bij garagebedrijf De Rooij, maar de verdiensten waren slecht. De tegenstelling tussen de verkoop en werkplaats groot: de een kreeg koffie in een kopje met schotel, de ander moest voor een dubbeltje koffie uit de automaat drinken. Ook moest hij op zondagochtend van negen tot één uur aan de pomp dienstdoen. Naast het werk in de garage ging Cor naar de avondschool aan de Piuslaan in Eindhoven: zeven jaar lang, drie avonden in de week. Om wat bij te verdienen repareerde hij in het weekend auto’s van bekenden. Dat ging zo door totdat Tonnie ook in huis trok, zodat er in ieder geval een vrouw in huis was. Broer Jan trouwde met een zus van Tonnie en die nam later de zorg voor vader over tot vaders dood in 1978.

De verdiensten en arbeidsomstandigheden bij De Rooij waren voor Cor zo slecht dat hij ontslag nam en net als broer Harrie melkboer werd. Daar verdiende hij het dubbel zoveel, dan als eersteklas monteur.

Cor ging op zaterdag al mee met broer Harrie op zijn route als melkboer. Dat beviel zo goed dat hij na zijn ontslag in dienst trad bij Campina. Dat ging eenvoudig omdat Campina hard personeel nodig had. Cor kreeg eerst een route in Oerle, later de wijk Tivoli in Stratum, Eindhoven. In Oerle was hij invaller gedurende een paar weken, een paard met wagen stond al klaar. Zoals zo vaak wist het paard na verloop van tijd zelf de weg en de stopplaatsen. Naast de dubbele verdiensten, gaf het beroep ook mogelijkheden tot bijverdiensten, zoals de verkoop van kerstbomen. Bij Cor waren de bomen veel goedkoper dan op de markt. Een andere bijverdienste waren de ijstaarten. Toen hij zelf vader werd, kreeg hij allerlei presentjes van klanten, zodat hij ’s avonds regelmatig Tonnie kon verrassen met een rammelaar of een gehaakt kledingstuk voor de kinderen. Het contact met de klanten was toen heel anders dan nu.

In die tijd werkt Cor (en Albert) ook als ober, daar was ook goed mee te verdienen. Bij Jantje Smits van café De Linde liepen vijf obers rond tijdens de kermis. Hij oberde ook bij zaal Apollo in Nuenen en bij De Ossenkop in Son. De verdiensten waren per glas dat hij verkocht. Door de extra verdiensten kon Cor nu ook zelf een huis kopen, een premie A woning in Lieshout. Jan bleef in het ouderlijk huis in de Mgr. Frenkenstraat wonen. Pa woonde er tot zijn dood.

Cor heeft zo’n tien jaar bij de Campina gewerkt, tot er de klad kwam in de thuisbezorging van melk. De Campina wilde dat de melkbezorgers als zelfstandigen verder gingen, in plaats van in loondienst. Juist in die tijd, in de jaren zeventig, kwam het dubbel glas in de mode. En leverancier Jan Smits van Isorama had een vertegenwoordiger nodig om dat glas te verkopen. Jan kwam naar Lieshout om hem te vragen of hij zin had bij hem te komen werken. Cor kwam in 1975 in dienst en heeft vervolgens dertig jaar voor hem gewerkt. Hij reisde het hele land door: van Groningen naar Opperdoes, naar Bergen op Zoom. 

Omdat drie broers Bastiaans (Jan, Albert en Cor) bij de jeugddrumband Jong Leven waren geweest en daar hadden leren trommen, werden ze door zwager Piet de Louw gevraagd om tamboer te worden bij het Heilig Kruisgilde (Piet de Louw is nog aan een oog gewond geraakt in de oorlog door een scherf; zijn zus Dina is blind geworden en hun beide ouders zijn omgekomen bij dezelfde inslag in de schuilkelder waarin ze zaten. Piet is toen als wees gaan inwonen bij Jan Smits). Harrie en Noud zijn ook lid geweest van het Heilig Kruisgilde Harrie lang als bestuurslid.

Cor heeft in 2012 een koninklijke onderscheiding gekregen voor zijn verdienste bij het Heilig Kruisgilde en zijn lid zijn van Harmonie St Cecilia te Lieshout. Ook zijn broers Harrie, Jan en Albert hebben een koninklijke onderscheiding gekregen.

 

Genealogie Cor Bastiaans[i]

1. Cornelius (Cor) Johannes Bastiaans, * Nuenen 12 februari 1946

          x  Beek en Donk 15 december 1971

         Antonia Johanna Heesakkers, * Beek en Donk 5 januari 1948

 

2. Johannes Bastiaans, * Nuenen 1 juni 1901, + Eindhoven 5 februari 1978

           x-1 Nuenen 2 februari 1933

         Johanna Henrica Geven, * Heeze 10 mei 1908, + Nuenen 29 augustus 1956

         x-2 15 december 1959

         Johanna Maria Adriana Hendriks, * Tongelre 27 juli 1899, + 12 augustus 1976 

 

3. Sebastianus (Bastiaan) Bastiaans, * Nuenen 20 februari 1858, + Nuenen 2 mei 1932

           x Tongelre 11 juni 1885

          Christina de Rooij, * Aalst 17 februari 1861, + Nuenen 16 oktober 1941

 

4. Petrus (Peter) Bastiaans, * Nuenen 19 januari 1816, + Nuenen 8 februari 1888

           x Nuenen 23 mei 1857

          Maria Clement, * Bakel 13 april 1823, + Gerwen 20 november 1895

 

5. Sebastianus (Bastiaan) Cornelis Bastiaens, * Nuenen 19 december 1772, + Nuenen 3 augustus 1837

           x Nuenen 25 mei 1811

          Elizabeth Maasakkers, * Gerwen 3 januari 1782, + Nuenen 4 augustus 1842

 

6. Cornelius Sebastianus Tunnissen, * Nuenen 9 augustus 1734, + Nuenen 1813

           x Nuenen 30 februari 1772

          Joanna Anthonij Thijsse Swinckels, * Nuenen 28 januari 1743, + Nuenen 10 januari 1823

 

7. Sebastianus Thomas Bastiaens,* Nuenen 14 augustus 1700, + 8 juli 1766

          x Mierlo 20 januari 1726

         Joanna Joannes Peters

 

8. Thomas Bastiaans Swinckels, * Nuenen (Gerwen) ~1665

           x 18 maart 1696

          Elisabetha (Lijsken) Hendricx (Alias Lijsken Hendriks Jans aen den Beeck), * Nuenen

 

9. Sebastianus Petrus Swinckels, * Nuenen 21 december 1620, + Nuenen 10 november 1683

           x Nuenen ~ 1652

          Cornelia Thijssen, + Nuenen 30 april 1686

 

10. Petrus Wouter Hendrix (Hendrick Wouterus) Swijnckels (Swinckels), * ~ 1597, + Nuenen 27-10-1666

           x Nuenen 12 februari 1619

         Johanna Sebastianus 

 

11. Petrus Hendrik Martinus op ‘t Swijnkel,

           x ~1595 (1590)

          Marijke (Meriken)

 

12. Hendrick Martens op ’t Swijnckel, + < 20 april 1589

           x

          Margriet (Wouters?)

  

[1] Bron: https://stamboom-hamers-janssens.jouwweb.nl/uitgelicht/swinkels-en-bier

 

[11] Bron: John Parmentier 23-12-2025, cursief: Swinkels, F.J. van Maasakkers, Soerendonk 1983