Jaarverslag over 2025
Inhoudsopgave
- Voorwoord
- Bestuur
- Beleidspunten
- Leden
- Werkgroepen
- Ondersteunende groepen
- Overige activiteiten en externe contacten
Nuenen, 19 januari 2026
- Voorwoord
De meeste werk- en ondersteunende groepen zijn actief tot zeer actief. De cursus Nuenologie is opgestart en na een aantal ‘lesavonden’ kan gesteld worden dat we van een groot succes kunnen spreken – het succes heeft onze verwachtingen ver overtroffen -, lezingen zijn gehouden met steeds veel en aandachtig gehoor. U leest het allemaal in dit jaaroverzicht. Kortom, De Drijehornick blijft zich inzetten om het culturele erfgoed van Nuenen, Gerwen en Nederwetten (èn het oude Eckart) zorgvuldig te bewaken.
Roland van Pareren, voorzitter
- Bestuur
2.1 Algemene Ledenvergadering
Op 20 februari 2025 is de Algemene Ledenvergadering gehouden in Brainportschool De Dassenburcht. De opkomst bedraagt 29 leden.
De voorzitter opent de vergadering en heet allen welkom. Vervolgens behandelt hij de conceptnotulen van de Algemene Ledenvergadering van 2024. Deze worden goedgekeurd. Daarna behandelt de secretaris het jaarverslag 2024. De penningmeester licht vervolgens de cijfers in de jaarrekening 2024.
De Kascommissie doet verslag van haar bevindingen, hetgeen betekent dat het bestuur en met name de penningmeester, décharge wordt verleend.
Ook wordt de begroting voor 2025 goedgekeurd, evenals de gelijkblijvende contributie voor 2025.
De voorzitter behandelt vervolgens het Huishoudelijk Reglement hetgeen wordt goedgekeurd. Om ca. 21:15 sluit de voorzitter de vergadering waarna er gelegenheid is voor koffie.
Na de pauze vindt er een tweegesprek plaats tussen de voorzitter en Miranda Brosens-Solk, de medewerker Beleidsvoering Erfgoed van de gemeente Nuenen c.a. .
2.2 Samenstelling Bestuur
De samenstelling van het bestuur in geheel 2025 is als volgt:
- Roland van Pareren voorzitter
- Jan van Stiphout penningmeester
- Ruud Bovens secretaris
- Peter van Ierlant
2.3 Samenstelling Kascommissie
Als leden van de Kascommissie voor 2025 worden Harrie van Gastel als voorzitter, en Martin Beekhuis als lid en Herman Bulle als reserve-lid benoemd. Deze commissie wordt verzocht het financieel verslag over 2025 te controleren.
2.4 Bestuursvergaderingen
In 2025 wordt elke maand een bestuursvergadering gehouden.
Naast de lopende zaken komt frequent de cursusreeks Nuenologie aan de orde. Ook wordt de nodige ondersteuning verleend aan de nieuw opgerichte werkgroep Monumenten, die veel effort steekt in de Open Monumentendag 2025.
Veel gesprekken worden met leden gevoerd om de werkgroepen te versterken. Helaas is het nog steeds niet gelukt geschikte kandidaten voor bestuursfuncties te vinden.
De samenwerking met de Vriendenloterij krijgt in maart 2025 definitieve vorm hetgeen een extra financieel voordeel oplevert.
2.5 Financieel overzicht 2025 (in hele Euro’s)
BATEN EN LASTEN over 2025
Inkomsten contributies € 9.875
subsidie gemeente € 9.000
boeken e.a. publicaties € 195
donaties en bijdragen € 2.585
overige baten € 172
Totaalbedrag aan inkomsten € 21.827
Uitgaven huisvesting € 12.040
werkgroepen € 2.366
Drijehornickels € 3.023
algemene kosten € 3.916
Totaalbedrag aan uitgaven € 21.345
Positief resultaat € 482
BALANS PER 31-12-2025
Activa Kas, banken € 23.144
Vorderingen € 50
Totaalbedrag activa € 23.194
Passiva Eigen Vermogen per 31-2-2024 € 8.139
bij: positief resultaat over 2025 € 482
Boekenfonds € 6.500
Nuenologie € 3.661
Verschuldigd Hugo Brouwermuur € 1.750
Vos-klok: voorziening installatie € 2.370
Overige schulden € 292
Totaalbedrag passiva € 23.194
- Beleidspunten
Ons beleid is en blijft erop gericht onze vereniging te laten groeien zowel qua effectiviteit van onze activiteiten als qua aantal leden, waarbij immaterieel erfgoed meer aandacht krijgt.
Het is een uitdaging om proberen vast te stellen wat de inwoners van Nuenen c.a. zelf als erfgoed bestempelen. Daarmee kunnen onze collecties worden aangevuld/uitgebreid. Maar dat vergt wel van ons dat we werkgroepleden ‘de boer op zullen moeten sturen’ om meer van onze inwoners te vernemen wat zijzelf als erfgoed zien. Zo kunnen bijv. foto’s samen met de inwoners geselecteerd worden om vast te stellen welke worden bewaard en welke niet. En dit geldt uiteraard voor elke werkgroep.
De nieuwe activiteit Nuenologie zal ook de komende jaren worden voortgezet. Ook wordt getracht de sector Monumenten (voorheen onderdeel van de Werkgroep Archeologie en Monumenten) verder toe te rusten met leden die ervaring en kennis hebben op bouwkundig gebied in het kader van erfgoed, maar ook het ondersteunen van de organisatie van de jaarlijkse Open Monumentendag. Daarnaast worden de andere bestaande activiteiten gefaciliteerd zodat deze met veel inzet en enthousiasme kunnen worden gecontinueerd.
Tevens zal met nog meer inzet gestreefd worden om voor kritische functies plaatsvervangers te vinden.
In 2025 is Jos Deckers (pastoraal werker) als vertrouwenspersoon voor onze vereniging benoemd. Afgelopen jaar is er geen beroep gedaan op de vertrouwenspersoon.
Intern: digitale hulpmiddelen en persoonlijke contacten
Het Zijper Collectie Beheer Systeem (ZCBS) speelt een steeds grotere rol bij de facilitering van werkgroepen. Overige digitale hulpmiddelen zoals onze website en het e-mailverkeer spelen een heel belangrijke rol. Hierdoor kunnen leden, belangstellenden, samenwerkingsverbanden, overige particulieren en organisaties op de hoogte worden gesteld van onze activiteiten en kunnen we daarmee aandacht vragen en wellicht ondersteuning creëren.
We zullen steeds meer tijd besteden aan persoonlijke contacten, zowel tijdens de wekelijkse inloopochtend, als met gesprekken met nieuwe leden of geïnteresseerden. Door deze contacten kunnen er heel mooie projecten ontstaan zoals de beschrijving van een organisatie (bedrijf, beroepsuitoefening, vereniging, etc.) of van een merkwaardige of interessante gebeurtenis, of object. Daartoe is de werkgroep Immaterieel Erfgoed (Interviews) sterk uitgebreid. Natuurlijk wel allemaal op historisch en cultureel gebied. Het immateriële erfgoed is steeds aan verandering onderhevig met name door mutaties in de bevolking. Indien we niet tijdig het huidige registreren in welke vorm dan ook, kan het voorgoed verloren gaan.
Op het gebied van archeologie blijft het streven om de goede en intensieve samenwerking te continueren en zo nodig nog te verbeteren met de gemeente en de externe archeologen en die bij bouwprojecten betrokken zijn.
Een duidelijk fysiek knelpunt is de opbergruimte voor alle ontvangen spullen. We zijn aan onze limiet gekomen en zullen de komende tijd naar extra externe ruimte moeten zoeken.
Extern
Maar niet alleen via onze eigen kanalen maken we ons bekend. Met eigen publicaties zoals flyers, boeken, het magazine Drijehornickels en de digitale nieuwsbrief brengen we een stuk cultureel historisch gebeuren naar buiten. Ook publiceren we zoveel als haalbaar is in de lokale pers en overhandigen we veel bezoekers en gesprekspartners de folder van onze vereniging.
Tevens blijven we aandacht schenken aan contacten met andere erfgoed-organisaties en overheden.
De gemeente Nuenen-Gerwen-Nederwetten heeft al geruime tijd geleden erfgoed opgenomen in de functie van een van de wethouders (mevr. Van Stiphout) en van enkele ambtenaren, waardoor wij duidelijke aanspreekpersonen hebben waar we vruchtbaar mee kunnen samenwerken.
Het gebruik van het in 2020 ingevoerde Zijper Collectie Beheer Systeem (ZCBS) voor archeologie (vondsten), archief (objecten), beeldbank (foto’s), bibliotheek (boeken), bidprentjes, Drijehornickels (onze eigen magazines geheel doorzoekbaar op auteurs en artikelen), films en dorpsgezichten geeft voor een ieder, waar dan ook, de mogelijkheid om onze mooie collecties te bekijken, maar ook te bestuderen.
- Leden
Onze leden dragen bij aan de zorg voor de continuïteit van onze vereniging.
Leden die deelnemen in werkgroepen dragen bij aan het verder uitbouwen van onze effectiviteit, en leden in het algemeen zorgen voor een belangrijk deel voor onze financiële middelen.
Het totaal aantal leden bedraagt per 1-1-2025 330 personen
Nieuwe leden 32 (vorig jaar 40)
Afgemelde leden vanwege
= overlijden -/- 7
= ouderdom, verhuizing, etc. -/- 11
Het totaal aantal leden bedraagt per 31-12-2025 344 personen
We hebben twee kennismakingsbijeenkomsten gehouden voor nieuwe leden om hen toelichting te geven op onze activiteiten en te kijken waar hun interesses liggen. Zo zijn van de nieuwe leden in 2025 er vier leden lid geworden van een werkgroep, zoals Historische Geografie (2), bezorging (1), Immaterieel Erfgoed (1).
Naast de kennismakingsgesprekken zijn er door direct contact nieuwe leden geworven o.a. de webmaster. Dus in totaal vijf nieuwe leden die lid van een werkgroep zijn geworden.
Actief in werkgroepen
Onze beleidspunten zijn voornamelijk te realiseren met actieve leden. In 2025 zijn er acht nieuwe werkgroepleden bij gekomen, waarvan vijf nieuwe leden. Ook zijn er vier werkgroepleden afgevallen, waarmee het totale aantal werkgroepleden in 2025 van 59 naar 63 is gestegen. Deze 63 leden oefenen tezamen 115 functies uit, dus gemiddeld bijna ieder twee functies.
Daar zijn we heel erg trots op en blij mee.
- Werkgroepen
Achtereenvolgens worden de werkgroepen vermeld met hun activiteiten in het afgelopen verenigingsjaar en hun plannen.
5.1 Werkgroep Immaterieel Erfgoed (bijnamen, beroepen, bijzondere mensen en bijzondere
organisaties)
De werkgroep Immaterieel Erfgoed bestaat uit diverse sectoren:
Bijnamen
Dit verenigingsjaar is de werkgroep Bijnamen 13 keer bijeengeweest.
Deze bijeenkomsten zijn, onder supervisie van Gerard de Laat, heel productief.
De kernen Nederwetten en Gerwen zijn zo goed als klaar (op enkele toevoegingen na).
Eeneind en Nuenen-dorp staan als eerste op de agenda in het nieuwe verenigingsjaar.
De werkgroep bestaat uit 10 personen.
Er is nog geen zicht op de presentatievorm van de bijnamen.
Beroepen, bijzondere mensen en organisaties
Deze onderwerpen worden behandeld in de werkgroep Immaterieel Erfgoed – Interviews.
Deze werkgroep is in 2025 maar liefst met vijf leden uitgebreid en telt nu acht leden.
In de sector Beroepen is het beroep Opticien in 2025 toegevoegd.
De werkgroep heeft de volgende personen geïnterviewd en gepubliceerd:
= voormalig burgemeester Oscar Haffmans;
= Daan Verbaan.
Voorts zijn de volgende organisaties/verenigingen beschreven en gepubliceerd:
= Hockey Club Nuenen (HCN);
= de vrijwillige brandweer.
Diverse onderwerpen zijn in behandeling en zullen in de eerste helft van 2026 worden gepubliceerd.
5.2 Werkgroep Archeologie (WA voorheen WAM)
Archeologie
De werkgroep Archeologie is in 2025 gestegen in aantal leden tot 12 waarvan een tweetal ‘gravende’ leden: vrijwilligers die actief willen meehelpen bij proefsleufonderzoek of opgravingen onder leiding van een beroepsarcheoloog, veelal van een commercieel opgravingsbedrijf. Daarnaast is een aantal nieuwe leden enthousiast metaaldetectorzoeker, een welkome aanvulling op onze onderzoeksmogelijkheden.
In 2025 is het determineren, beschrijven en documenteren van vroegere vondsten in Nuenen, Gerwen en Nederwetten uit archeologisch onderzoek van vóór 2023 voortgezet. Deze vondst-registratie en documentatie worden in ons Zijper Collectie Beheer Systeem (ZCBS) opgenomen. Het is de bedoeling dat dit project in 2026 wordt afgerond.
In 2025 hebben een behoorlijk aantal WA-leden als vrijwilliger deelgenomen aan opgravingen en het graven van proefsleuven. Dit jaar waren er vijf projecten waarin proefsleuven werden gegraven in Nuenen-West fase 1, maar ook in het centrum en een klein project in Nederwetten. Daarnaast vonden twee echte opgravingen plaats namelijk ten noorden van het tuincentrum Coppelmans aan de Kapperdoes, waar het tweede deel van een boerderij uit de romeinse tijd werd aangetroffen.
(het eerste deel was al in 2018 gevonden onder het latere parkeerterrein). Verder is daar een plattegrond van een eerdere, kleine hoeve uit de ijzertijd gevonden (800 v Chr. tot jaar nul). De tweede opgraving betrof het terrein van het voormalige hondenpension aan de Vorsterdijk waar een hoeve uit de late Middeleeuwen (1250-1500 na Chr.) met bijgebouwen werd gevonden. Deze opgraving was het nog ontbrekende gedeelte van de eerdere uitgebreide opgraving op de hoek Dubbestraat-Vorsterdijk uit 2024. Het gebied is waarschijnlijk de locatie van een tot nu toe onbekend gehucht met meerdere boerderijen en is lang bewoond geweest vanaf het jaar 1000 tot heden).
Daarnaast hebben een tweetal niet-invasieve grondradar-onderzoeken plaatsgevonden in opdracht van de ambtenaar Erfgoed van onze gemeente, die trouwens ook lid is van onze werkgroep, namelijk bij het voormalige klooster Hooidonk en bij de oude begraafplaats bij de Oude (kerk) Toren op de hoek Laan van Nuenhem en de Smits van Ooijenlaan. De resultaten kunnen pas later worden gerapporteerd.
De bedoeling en wens van de WA is, om ook in 2026 archeologisch onderzoek in onze gemeente actief te ondersteunen bij de verschillende woningbouwprojecten die op het programma staan zoals met name Nuenen-West fase 2 en 3 en een aantal renovatieprojecten. We hopen te kunnen voortborduren op de goede betrekkingen met de ambtenaren en uitvoerders van de gemeente alsmede met de projectontwikkelaar zodat we tijdig inzicht krijgen in de planning van de bouwprojecten voor de komende tijd, waardoor wij als WA adequaat kunnen reageren en mensen beschikbaar kunnen stellen ter ondersteuning. Een goede driehoeksverhouding tussen Projectontwikkelaars, Opdrachtgever (veelal Overheid in casu gemeente Nuenen) en Werkgroep Archeologie is onontbeerlijk om tot fijne/tevredenstellende resultaten te komen in lijn met de doelstellingen van de Omgevingswet waarin burgerparticipatie wordt gestimuleerd.
Nuenologie
Een van de cursusavonden van Nuenologie betreft archeologie. De coördinator van de werkgroep Archeologie Jan Pieter Kuiper heeft de handschoen opgepakt en heeft een cursusavond voor zijn rekening genomen in inmiddels twee sessies met ieder zo’n 25 geïnteresseerden. Enkele collega’s hebben hem met het tonen en toelichten van een aantal concrete vondsten daarbij ondersteund tijdens de cursusavonden.
Oude Toren
Hopelijk wordt er dit jaar een nieuw project opgestart om de Oude Toren en begraafplaats op zijn minst op te knappen en meer toegankelijk te maken voor bezoekers (toeristen). Wellicht geeft dat ook de mogelijkheid om meer te weten te komen over deze oorspronkelijke dorpskerk, niet alleen wat betreft de Oude toren, die het langst is blijven staan, maar ook over het verdwenen schip en eventuele bijgebouwen en wie weet: de eventuele voorgangers daarvan.
5.3 Werkgroep Paleografie (oud schrift)
De eerste maanden van 2025 is de werkgroep nog druk bezig met de afronding van het transcriberen van een compleet schepenbankboek van Eckart. In deze periode is Bert Coenen wegens ernstige gezondheidsproblemen moeten stoppen in deze werkgroep. Op 13 juli is Bert overleden. De werkgroep bestaat nu uit nog maar twee leden. Het werk vordert nu nog maar heel langzaam. Wel is een begin gemaakt met transcripties van documenten uit de schepenbankboeken van Nuenen. Versterking is zeer welkom bij het maken en herzien van transcripties, en het publiceren van goedgekeurde transcripties in het Paleografie bestand van Zijper Collectie Beheer Systeem (ZCBS).
5.4 Werkgroep Genealogie
Ook gedurende dit verslagjaar is het persoonsbestand bijgehouden met verkregen aanvullingen en wijzigingen en bevat nu de gegevens van 59550 personen die vanaf begin 17e eeuw in onze drie kerkdorpen woonden, langere tijd verbleven of er een verbinding mee hadden. Bij de inloop in het Heemhuis en via E-mail krijgt de werkgroep vragen over familiegegevens en worden de vraagstellers op weg geholpen met hun onderzoek.
Dit jaar zijn we, samen met de NVG Kempen en Peelland, gestart met het houden van stamboomcafé ’s. Voor het komende jaar zijn er weer twee gepland. Naast het bijhouden van onze bestanden wordt ook in 2025 weer veel tijd besteed aan het leveren van gezinsbestanden aan de werkgroep Historische Geografie voor de bewonersgeschiedenis van het huizenproject.
Onze bidprentjesverzameling is dit jaar flink uitgebreid door de overdracht aan ons van een grote persoonlijke verzameling en enkele kleinere giften en bevat nu 62915 exemplaren. Via onze website ontvangen we circa tien verzoeken per maand om kopieën van bidprentjes.
De verzameling Nuenense geboortekaartjes is gegroeid tot de gegevens van 1549 geboorten.
5.5 Werkgroep Historische Geografie
In 2025 is veel tijd besteed aan Bewoningsgeschiedenis. Het maken van deze beschrijvingen kost veel tijd, maar is interessant en leerzaam. De kennis over onze dorpen neemt steeds meer toe. En ook van de vroegere bewoners ervan.
Blijkbaar spreekt dit ook anderen aan, onze werkgroep is met vier personen gegroeid in het afgelopen jaar tot negen.
Inmiddels zijn bijna 200 van de ongeveer 600 woningen (situatie in het jaar 1832) gereed en gepubliceerd.
De beschikbaarheid van de website, met name van de programmatuur waarmee de verhalen worden gepubliceerd, blijft kwetsbaar. Gelukkig worden we in ruime mate ondersteund door onze eigen IT specialisten.
Nog steeds onderhouden we warme contacten met Historische Geografie Brabant (HGB) en nemen we actief deel aan hun belangrijkste activiteit, het beschikbaar maken van de digitale 1832 kaart van geheel Noord-Brabant.
Ook dit jaar hebben we ondersteuning geleverd aan andere groepen binnen onze vereniging, informatie verstrekt aan vragen van personen van buiten de vereniging en aan andere erfgoedverenigingen.
In 2026 hopen we onze werkzaamheden te kunnen voortzetten. Vooral Bewoningsgeschiedenis zal weer veel tijd in beslag gaan nemen; het doel is om in 2026 weer 200 verhalen toe te voegen.
De contacten en de samenwerking met andere verenigingen en met HGB zullen worden gecontinueerd.
Wij hopen op een interessant en productief 2026.
5.6 Werkgroep Historisch Beeldmateriaal
Na beoordeling van de kwaliteit van de fotodatabase vond de werkgroep dat dit verbeterd moest worden. We merkten met name, dat er een groot aantal foto’s van personen in opgenomen zijn, waarvan de naam tot op heden onbekend is.
We zijn begonnen deze namen te achterhalen voor zover mogelijk. Drie leden kennen een groot aantal Nuenenaren en zijn begonnen (school) foto’s van namen te voorzien.
Bij verdere inventarisatie blijkt, dat er in het archief nogal wat foto’s zijn, die niet in de fotodatabase zijn opgenomen. Hier ligt ook nog een aardige klus.
We zullen met bovenstaande activiteiten voorlopig nog wel een aantal maanden (of langer)
bezig zijn.
5.7 Redactie Drijehornickels
Ons cultuurhistorisch tijdschrift Drijehornickels verschijnt in 2025 met drie nummers in de 34ste jaargang onder redactie van Joke van Ouwerkerk-van Eck en Roland van Pareren. Voor de vormgeving en lay-out zorgt Paul Kemper. De Drijehornickels worden gedrukt bij drukkerij Messerschmidt. De nummers 1 en 3 zijn uitgaven van meer dan 30 pagina’s, respectievelijk 32 en 36 pagina’s.
5.8 Studiehuis Nuenologie
2025 is een mooi jaar voor de werkgroep Nuenologie (Joke van Ouwerkerk, Gerard Megens, Hans Burgmans). Achter de schermen is hard gewerkt om dit mogelijk te maken (er is geïnvesteerd in een logo, we hebben een aanmeldpagina gemaakt op de website, er is een powerpoint-template ontworpen en er is een organisatorisch format voor de cursusavonden. De eerste cursus Nuenologie zag dit jaar het levenslicht. De eerste cursus was meteen overtekend, zodat we ook een tweede lichting zijn gestart om alle aanmeldingen te kunnen plaatsen.
Ultimo 2025 draaien twee groepen. De tot op heden uitgevoerde cursusavonden worden allemaal hoog gewaardeerd door de deelnemers. Dat is bovenal een groot compliment voor onze docenten.
De cursus heeft ook aandacht gekregen van de pers (Nuenense kranten, ED).
De werkgroep werkt momenteel aan de plannen voor nieuwe uitvoering van de cursus volgend jaar. We zijn bovendien in overleg met de gemeente over een mogelijke uitvoering voor ambtenaren van de gemeente. We verwachten in 2026 te investeren in professionaliseren van het lesmateriaal (bijv. syllabus).
5.9 Monumenten
In dit jaar heeft de activiteit m.b.t. Monumenten een zelfstandige weg ingeslagen en is langzaam los gekoppeld van de Werkgroep Archeologie en Monumenten (WAM).
Vanaf het begin dit activiteitenjaar heeft de werkgroep zich ingezet voor de ondersteuning van de organisatie van de Open Monumentendag in nauwe samenwerking met de gemeente. Uiteindelijk heeft dit geleid tot een groot succes medio september. Er zijn een honderdtal posters gemaakt en uitgereikt aan de winkeliers. Voor de kinderen van de acht basisscholen zijn 2.000 kleurplaten gemaakt die door de kinderen íngekleurd’ moeten worden. In het Heemhuis is een expositie gehouden. Voorts zijn er een wandelroute en fietstocht uitgestippeld langs de zgn. Terugbeeldzuilen. Alle activiteiten staan in het teken van ‘Creatief met monumenten’. Aan deelnemers zijn bonnen verstrekt voor versnaperingen onderweg, aan kinderen een bon voor een ijsje en een bon voor een snoepzakje af te halen bij onze sponsor Jumbo Ton Linders.
Aan de behartiging van de zorg voor monumenten moet nog beleid en inhoud worden gegeven. Daartoe zullen meer werkgroepleden gezocht moeten worden die adequate bagage hebben om aan deze taak meer gewicht te kunnen geven. Momenteel is er maar een van de vijf werkgroepleden die afdoende kennis en ervaring hiervoor heeft. Voorts moet opnieuw gezocht worden naar de vorming van de adviesfunctie die deze werkgroep heeft voor de Monumentencommissie die op haar beurt de gemeente adviseert.
- Ondersteunende groepen
Achtereenvolgens worden de ondersteunende groepen vermeld met hun activiteiten in het afgelopen verenigingsjaar en hun plannen.
6.1 Archief
Deze groep bestaat uit 4 personen. Het afgelopen jaar zijn 205 objecten/documenten toegevoegd dan wel aangepast, waardoor het totaal op 1.535 uitkomt. Aangezien er geen achterstand is in de registratie en opbergen van binnengekomen objecten wordt ook de werkgroep Genealogie ondersteund met archiefdiensten zoals de registratie van bidprentjes.
Voornemens voor de komende jaren:
streven om alle ‘relevante’ documenten en objecten die nu nog deel uitmaken van een verzamel-nummer dat aan één opbergdoos/-kist is gegeven, separaat te registreren in het collectiebeheers-systeem. Hierdoor wordt voor de buitenwacht met het zoekwoord direct het document of object zichtbaar in het collectiebeheerssysteem.
Ook bestaat er langere tijd het voornemen om bijzonder objecten tentoon te stellen.
6.2 Bibliotheek
In het verslagjaar 2025 zijn wij wederom verrast door oud leden van onze vereniging en inwoners van Nuenen c.a. Die hebben vele boeken afgeleverd waaruit regelmatig geschikte exemplaren werden aangetroffen om in de huidige bibliotheek op te nemen.
Ook in het afgelopen verslagjaar heeft de bibliotheek haar boekenvoorraad aanzienlijk kunnen
uitbreiden. In de boeken-administratie zijn het afgelopen verslagjaar in totaal 71 nieuwe boeken
ingevoerd. Het beschikbaar aantal boeken is gestegen naar ruim 3500 boeken.
Wij wijzen er onze leden op dat gebruik gemaakt kan worden van onze zeer uitgebreide bibliotheek. Ook verwijzen wij naar onze maandelijkse nieuwsbrief.
Daarin worden steeds interessante boeken voor onze leden opgenomen.
6.3 Lezingen
In 2025 zijn zes lezingen gegeven:
januari: Dagelijks leven Latijnse school door Maria Deutekom;
februari: Korte lezing Erfgoed in Gemeente Nuenen door Miranda Brosens;
maart: 100 jaar Wilhelminakanaal door Louis Doomerink;
april: Beeldenstorm en plundertochten tot 1543 door Sander Wassing;
oktober: Winterfeesten door Ineke Strouken;
november: adel in Noord Brabant Klaasje Douma.
De opkomst was bij alle lezingen goed tot zeer goed.
Er waren bij elke lezing meerdere niet-leden aanwezig die de entree van €5 betaalden
De totale kosten voor 2025 bedroegen:
- € 660 onkostenvergoeding inleiders
- € 300 huur Dassenburcht
- € 960 totaal waarop in mindering moet worden gebracht:
- Entree niet-leden en opbrengst koffie € 490
Netto kosten voor lezingen De Drijehornick € 470
6.4 Website en Automatisering
Website
De website groeit gestaag in 2025 met 74 berichten tot 674 in totaal (artikelen) die via 106 websitepagina's zijn te bereiken (vorig jaar 95 pagina’s). Het beleid aangaande de website is erop gericht om de meest actuele en in het oog springende onderwerpen op de homepage te plaatsen om deze zo aantrekkelijk mogelijk te maken zodat bezoekers geprikkeld worden om verder te kijken en te zoeken en zo te weten te komen welke activiteiten onze vereniging kent. Met behulp van een (groene) zoekbalk bovenaan de homepage kunnen met een opgegeven zoekwoord alle documenten en objecten worden gevonden in al de 600 gepubliceerde berichten.
Bezoekers kunnen zowel op hun desktop als op hun mobiele apparaten (tablet of telefoon) de site lezen. Daarmee is de website de communicatiebron zowel voor onze leden als voor geïnteresseerden (potentiële leden!).
De aanwas van berichten op de website is met name een succes vanwege de mogelijkheid dat meerdere auteurs zelf (dus zonder tussenkomst van de webmaster) artikelen kunnen publiceren. Spreiding van (technische) kennis onder meerdere leden geeft de verzekering op continuïteit.
Hopelijk dat de werkgroepen in het komend jaar nóg meer artikelen over hun vondsten en bezigheden voor publicatie aanleveren aan onze secretaris.
Website in technische zin
Het jaar begon met een krakkemikkig system, als erfenis uit 2024. Zelfs heeft de provider ons een paar keer afgesloten van het internet.
Maar de antagonistomgeving was door diverse verbeteringen aan de technische kant begin 2025 wel stabiel. Niet optimaal.
Een netwerkprobleem met router-switch in het Heemhuis is opgelost met behulp van een externe deskundige.
Gelukkig is Rob van Heuven bereid gevonden de WordPress applicatie te onderhouden en om als webmaster te functioneren. Ook adviseert hij de databeheerders. Met zijn kennis en inzet zijn we in staat geweest om de structuur van de content van de website te verbeteren zodanig dat deze voor websitebezoekers toegankelijker is geworden.
Met gebruik van WordFance is de drijehornick.nl omgeving beter gemonitord.
De Antagonist omgeving is eind 2025 stabiel en wordt goed bewaakt.
Wat ook blijkt uit een gevonden kwetsbaarheid in de Bewoningsgeschiedenis (BWGS) directory.
Webmaster,Rob van Heuven, heeft de Synology back-up server met de automatiserings-deskundige, Herman Bulle, geoptimaliseerd. De Synologie server is van 00:00 tot 09:00 niet beschikbaar, waardoor een groot deel van de ZCBS-records niet goed te zien en te beheren zijn in die tijd.
Zijper Collectie Beheer Systeem (ZCBS)
Graag vragen we ten overvloede extra aandacht voor het gebruik van onze digitale gegevensbestanden. U raakt niet uitgekeken of uitgezocht in deze schatten aan informatie!
In het collectiebeheersysteem kan eveneens met een zoekwoord in alle bovengenoemde bestanden de gewenste informatie worden opgeroepen en worden ingezien.
Het afgelopen jaar heeft het ZCBS-systeem prima gefunctioneerd. Het systeem is in 2020 ingevoerd ( http://www.beeldbanknuenen.nl/cgi-bin/beeldbank.pl).
ZCBS wordt gedragen en gezamenlijk ondersteund door alle automatiseringsmedewerkers van de deelnemende instituten: het genootschap ZCBS.
Bijna wekelijks worden er webinars gehouden over uiteenlopende onderwerpen die met ZCBS en/of beeldbanken te maken hebben. Er zijn in Nederland en België circa 180 instellingen die gebruik maken van ZCBS.
Er zijn bij onze vereniging acht bestanden operationeel in het collectiebeheersysteem:
Archeologie, Archief, Bibliotheek, Bidprentjes, Drijehornickels, Film, Foto’s en Paleografie.
De inhoud van de bestanden is een verantwoordelijkheid van de werkgroepen. Het onderhoud van de bestanden is een continuele activiteit.
We streven ernaar en we bevelen aan dat leden van de werkgroepen zich bekwamen in het registreren van het erfgoed.
In onderstaande tabel is de digitale raadpleging in 2025 per bestand weergegeven.
|
Bestand |
Aard |
Aantal |
Bezoekers |
|
Archeologie |
Objecten |
1.820 |
1.125 |
|
Archief |
Objecten |
7.183 |
6.005 |
|
Bibliotheek |
Boeken |
20.990 |
11.365 |
|
Bidprentjes |
Gegevens |
34.853 |
86.257 |
|
Drijehornickels |
Artikelen |
5.459 |
6.137 |
|
Foto’s |
Fotó’s |
119.571 |
125.772 |
|
Film |
|
1.223 |
918 |
|
Paleografie |
|
136 |
33 |
Overigens stijgen de aantallen per bestand zeer sterk in de opeenvolgende jaren vanaf de introductie van ZCBS in 2020.
Automatisering
Op de server zijn ruim 100 video’s/DVD’ s geplaatst die via het collectiebeheersysteem benaderd kunnen worden.
Behoudens wat kleine storingen, heeft het netwerk in het Heemhuis geen bijzondere problemen
veroorzaakt.
6.5 Public Relations
Ook in 2025 werden de redacties van de lokale weekkranten benaderd om de uitgaven van ons magazine Drijehornickels alsmede onze lezingen en andere activiteiten kenbaar te maken. Met name onze activiteiten rondom de Open Monumentendag en de nieuwe activiteit Nuenologie krijgen ruime aandacht in de lokale kranten. Onze dankbrief aan De Nuenense Krant (DNK) bij de beëindiging van haar activiteiten einde kalenderjaar is nog gepubliceerd in haar laatste editie. Ook in het Eindhovens Dagblad verschijnen regelmatig mededelingen uit onze digitale nieuwsbrief, zoals lezingen etc. Ook in de digitale nieuwsbrief van een nabije buurtvereniging BOA (Buurtvereniging Omgeving Andriesplein) neemt regelmatig mededelingen zoals de aankondiging van door ons georganiseerde lezingen over.
6.6 Boekenmarkt
Evenals in 2024 ontvangen we in 2025, in tegenstelling tot eerdere jaren, weinig tweedehands boeken voor onze Boekenmarkt. Daarom is op onze website een digitale boekenmarkt opgenomen, waar website-bezoekers kunnen zien welke boeken voor welke prijs te koop worden aangeboden.
6.7 Excursie en Snertwandeling
Bezoek Thorn
Een zeer geslaagde uitstap met bij ideaal weer onder begeleiding van zeer goede vakkundige gidsen
Snertwandeling december naar Sint-Oedenrode
Opgemerkt is dat het wandelen, alhoewel belangrijk, zich door de leeftijd van de deelnemers, beperkt is. 44 deelnemers die onder begeleiding van 3 zeer vakkundige gidsen ons deelgenoot maakten waarom Sint-Oedenrode met recht een “Historische Stad“ genoemd mag worden.
Planning 2026
DE planning voor de lezingen wordt door Gerard Megens en Jan Cunnen voorbereid.
Aan de invulling van de Uitjes wordt door Ruud Bovens en Jan Cunnen op dit moment gewerkt.
Het bestuur mag ervan uitgaan dat ook 2026 weer een succes zal zijn.
- Overige activiteiten en externe contacten
7.1 Open Monumentendagen
In 2025 is weer groots uitgepakt met Open Monumentendag 14 september. Het thema is Creatief met Monumenten. Een tentoonstelling in het Heemhuis van lokale kunstwerken in het teken van het thema. Wandel- en fietstocht voor volwassenen en jeugd, kleurplaten voor de basisscholieren. Veel aandacht is dit jaar aan de PR besteed door o.a. 100 posters die in de winkels zijn opgehangen. Een springkussen en gratis ijsjes voor de basisscholieren, bonnen voor versnaperingen en zakje biologisch bakmeel voor de deelnemers aan de wandel- en fietstocht. Een snoepzakje voor de kinderen die de kleurplaat bewerkt hadden in het kader van het thema Creatief met Monumenten. Onze sponsor was ook dt jaar weer Jumbo-Ton Grimberg.
7.2 Terugbeeld/WO II borden
De stickers op de 44 informatiepanelen van de Terugbeeldzuilen en zes infoborden over de Tweede Wereldoorlog zijn in 2025 allemaal vervangen. Ontwerper Peter van Kemenade van 4PR realisation heeft deze klus geklaard. De financiën zijn beschikbaar gesteld door de gemeente Nuenen c.a.
In 2016 is door de toenmalige heemkundekring, nu erfgoedvereniging, De Drijehornick het project Terugbeeld gerealiseerd: eens uit beeld, nu terug in beeld. Op 43 locaties in Nuenen, Gerwen, Nederwetten en op het Eeneind markeren informatiezuilen de plaatsen waar in het verleden een belangrijk of markant gebouw heeft gestaan. Drie Terugbeeldpanelen geven informatie over de verdwenen buurtschappen Refeling, Vaarle en ’t Huukske. De 44e zuil is geplaatst nabij herberg Eeckaerde aan de Argonautenlaan in de Eindhovense wijk Oude Gracht-Oost en geeft informatie over de voormalige Heerlijkheid Eckart en de gemeente Nederwetten-Eckart (1810-1821).
Ook zijn door De Drijehornick (acht) informatieborden geplaatst op locaties in Nuenen, Gerwen, Nederwetten en op ’t Eeneind waar in de Tweede Wereldoorlog militairen zijn omgekomen door neergestorte vliegtuigen.
Veel van de informatie op de panelen is in de loop van de tijd onleesbaar geworden en zijn de afbeeldingen nauwelijks meer te zien. Enkele Terugbeeldzuilen zijn zelfs beschadigd. Dankzij de financiële bijdrage van de gemeente Nuenen c.a. zijn alle stickers op de zuilen en infoborden vernieuwd kunnen worden. Tevens heeft De Drijehornick waar nodig de informatieve teksten kunnen aanpassen. Zowel de Terugbeeldzuilen als de infoborden over de Tweede Wereldoorlog kunnen nu weer ettelijke jaren mee.
7.3 Gemeentelijke commissie Straatnaamgeving
Deze commissie, met onze leden Roland van Pareren (voorzitter), Louis Bressers en Ton Neijts en secretaris Miranda Brosens-Stolk, vergadert in 2025 drie keer. Bovendien heeft de commissie overleg met de portefeuillehouder straatnaamgeving wethouder Patrick Kok. Er zijn ideeën gevormd over de straatnaamgeving in de tweede fase van het plan Nuenen-West, nieuwbouw in de Kloostertuin en nieuwbouw nabij het plan Boschhoeve. Verder zijn suggesties gedaan voor straat-namen voor nog niet benoemde wegen en paden. Deze zullen in 2026 aan het college worden voorgelegd.
7.4 Projectgroep Uitbreiding monumentenborden (Erfgoedinformatieborden) Op verzoek van de bewoner van het ‘brievengaardershuis’ (Papenvoort 3) is het erfgoedinformatiebord verplaatst van de voorgevel naar de overkant van de weg. In 2025 is een nieuw erfgoedinformatiebord geplaatst op de gevel van het voormalige café Coolen aan de Hoekstraat in Nederwetten. Ontwerp 4PR realisation, tekst erfgoedvereniging De Drijehornick en bekostiging door de gemeente Nuenen c.a.
7.5 Externe contacten
Buurtvereniging Omgeving Andriesplein (BOA)
Onze digitale nieuwsbrieven worden uitgewisseld en bestuursleden hebben over en weer contact als daar aanleiding toe is.
Regionale Historische Genealogie
De werkgroep Historische Geografie onderhoudt periodiek contacten met omliggende heemkundekringen op het eigen vakgebied van geografie.
Brabants Heem
Regio 10 van Brabants Heem waarin zo’n tiental erfgoedinstellingen dan wel heemkundekringen uit onze regio deelnemen. In mei is deze regio-bijeenkomst in Nuenen in ons Heemhuis gehouden en op 12 november in Lieshout. Beide zijn door onze vereniging bijgewoond.
In december is de workshop over podcasts bijgewoond in Oirschot, die door Brabants Heem is georganiseerd.
Erfgoed Brabant
Ook is de bijeenkomst van de Raad van Aangeslotenen in mei in Sprang-Capelle bezocht. Eveneens de bijeenkomst over het Verdrag van Faro op 6 november in het Citadel in Dn Bosch.
Vereniging Omwonenden Kasteel Eckart (VOKE)
Regelmatig worden de bijeenkomsten, zoals jaarvergadering en nieuwjaarsbijeenkomst van VOKE (Vereniging Omwonenden Kasteel Eckart) door ons bijgewoond.
Gemeente Nuenen c.a.
Leden van onze erfgoedvereniging nemen ook deel aan de gemeentelijke projecten ‘Kloostertuin’ en ‘de wereld van Van Gogh’, en Erfgoedbeleid.
Ook dit jaar heeft het bestuur weer een onderhoud gehad over erfgoed met wethouder Bertje van Stiphout. Hierbij is wederom Nuenologie naar voren gebracht.
In november heeft een kennismakingsgesprek met de nieuwe burgemeester Freek van Genugten plaatsgevonden in ons Heemhuis.
Nuenen, 19 januari 2026.
Ruud Bovens, secretaris.
Bijlage: Overzicht werkgroepen met de leden