Adrianus Maria Frenken werd geboren in Woensel op 19 november 1879 als zoon van Johannes Frenken en Goordina Dekkers. Hij werd op 28 mei 1904 tot priester gewijd in de St. Jan in ’s-Hertogenbosch. Hij was kapelaan in Ewijk en Helmond. Op 1 april 1926 werd hij tot pastoor benoemd in Gerwen. Hij is overleden in Zeelst op 27 mei 1968.
Mgr. A.M. Frenken
Levensloop
Mgr. Adrianus Maria Frenken werd geboren te Waoensel op 19 november 1879. Hij werd priester gewijd in de Kathedraal te ’s-Hertogenbosch op 28 mei 1904. Daarna werd hij benoemd tot:
V kapelaan te Ewijk op 14 oktober 1905;
V kapelaan te Helmond (parochie H. Hart) op 27 oktober 1907;
V pastoor te Gerwen op 1 april 1926.
Op 25 januari 1952 werd hij eervol ontslagen en vestigde zich in het liefdesgesticht te Zeelst, waar hij gesterkt door het H. Sacrament van de zieken, overleed op 27 mei 1968. Hij is begraven op het R.K. kerkhof te Gerwen op 31 mei 1968. Pastoor Frenken was Geheim-Kamerheer van Z.H. de Paus.
Mgr. Frenken is ook de auteur van het bekende boek Memoriaal der dorpen en parochies Gerwen, Nuenen en Nederwetten (1948). Dit boek geldt nog steeds als het standaardwerk betreffende de religieuze geschiedenis van onze gemeente.
Over Monseigneur Adrianus Maria Frenken is veel bekend. Hij is in Noordoost-Brabant en met name in de regio Eindhoven/Helmond niet alleen herinnerd als zielzorger, maar ook als een vooraanstaand kerkhistoricus en lokaal geschiedschrijver.
Aanvullende Biografische Gegevens
- Ouders: Hij werd geboren op 19 november 1879 te Woensel als zoon van Johannes Frenken en Goordina Dekkers.
- Emeritaat & Overlijden: Hij bleef ruim 25 jaar pastoor van de Sint-Clemensparochie te Gerwen, van 1 april 1926 tot 1952. Na zijn eervol ontslag/emeritaat verhuisde hij en overleed hij op 28 of 29 mei 1968 te Zeelst (Veldhoven), daags na het herdenken van zijn 64-jarig priesterjubileum.
- Aanspreektitel Monseigneur: Hij kreeg de pauselijke titel Geheim Kamerheer van de Paus (Camerieri Segreti) vanwege zijn grote verdiensten. Hierdoor droeg hij de titel Monseigneur (Mgr.).
Oude H. Clemenskerk Gerwen
Memoriaal door Mgr. AM Frenken uit 1948
Historisch en Wetenschappelijk Werk
Mgr. Frenken was gepassioneerd door archiefonderzoek en heemkunde:
Drijehornick
- Bossche Bijdragen: Vanaf de oprichting in 1917 leverde hij bijdragen aan het tijdschrift Bossche Bijdragen (gewijd aan de geschiedenis van het bisdom 's-Hertogenbosch). Vanaf 1925 maakte hij ook deel uit van de redactie.
- Geschiedenis van Helmond en de Meierij: Tijdens zijn kapelaanschap in Helmond dreef hij diep de lokale en genealogische archieven in. Dit leidde onder meer tot publicaties over de Helmondse gilden en het omvangrijke overzichtswerk Helmond in het verleden.
Drijehornick
- Pastoors- en Archiefstudies: Hij bracht onder andere de opeenvolging van pastoors in het dekenaat Woensel, Gerwen en omgeving nauwkeurig in kaart op basis van archieven uit de bisdommen Luik en Mechelen.
4. Memoriaal der dorpen en parochies Gerwen, Nuenen en Nederwetten.
Zijn historische studies worden tot op de dag van vandaag door streek- en kerkhistorici aangehaald.
Klik hier voor het Memoriaal
Na zijn priesterwijding in de Kathedrale Basiliek van Sint-Jan te 's-Hertogenbosch op 28 mei 1904 en zijn eerste kapelaansjaren in Ewijk en Helmond, werd hij op 1 april 1926 benoemd tot pastoor van Gerwen.
Daar zou hij ruim een kwart eeuw (tot zijn pensionering in 1952) blijven. Hoewel hij door de Paus werd geëerd met de rang van Geheim Kamerheer van de Paus (wat hem de titel Monseigneur opleverde), bleef hij in de alledaagse praktijk benaderbaar en nauw betrokken bij het dorpsleven.
Zijn Betekenis voor de Kerk en Parochie van Gerwen
- Het Herstel van de Oude Sint-Clemenskerk
Toen Frenken in 1926 in Gerwen aankwam, trof hij een kleine, eeuwenoude kerkgemeenschap aan rond de middeleeuwse Sint-Clemenskerk. De kerk (oorspronkelijk uit de 15e eeuw) had een bewogen geschiedenis achter de rug. Frenken zette zich met grote toewijding in voor het behoud van het monumentale gebouw en zorgde dat het een waardig centrum bleef voor de zielzorg en het liturgische leven van de parochie.
- Vaste Waarde in de Dorpsgemeenschap
Als zielzorger stond Frenken bekend als een meevoelend en rustig man. Hij maakte nauwelijks onderscheid tussen zijn herderlijke taken en zijn liefde voor de historie:
- Hij steunde de lokale verenigingen, waaronder het Heilig Kruisgilde, waarvan hij de geschiedenis tot in detail uitploos in de archieven.
- Hij organiseerde en archiveerde het parochieleven zodanig dat de bewoners zich bewust werden van hun rijke erfgoed.
- Veldwerk en de 'Ontdekking' van het Gerwense Verleden
Als historisch onderzoeker zat hij niet alleen op zijn studeerkamer in de pastorie. Hij dook de archieven van de bisdommen Luik, Mechelen en 's-Hertogenbosch in om de complete opvolging van pastoors van Gerwen (en omliggende dorpen) vanaf de middeleeuwen tot in de 20e eeuw te reconstrueren.
Zijn meesterwerk over de streek verscheen in 1948:
Memoriaal der dorpen en parochies Gerwen, Nuenen en Nederwetten In dit standaardwerk bracht hij niet alleen feiten en data bij elkaar, maar legde hij de gehele kerkelijke, sociale en maatschappelijke ontstaansgeschiedenis van Gerwen vast. Veel van wat we vandaag de dag weten over de middeleeuwse oorsprong van Gerwen en de Clemenskerk is rechtstreeks aan dit werk van Frenken te danken.
- Beproevingen tijdens de Oorlogsjaren
Tijdens de Tweede Wereldoorlog en met name tijdens de bevrijdingsstrijd in september 1944 (Operation Market Garden / de gevechten rond Nuenen en Gerwen) herbergde hij parochianen, zorgde hij voor de veiligheid van het kerkelijk zilver en de registers, en bleef hij een rots in de branding voor het dorp.
Grafsteen van Mgr. Frenken
In 1952 ging hij met eervol ontslag en verhuisde hij naar Zeelst (Veldhoven). Hij bleef tot op hoge leeftijd publiceren in heemkundige tijdschriften zoals Bossche Bijdragen.
Op 29 mei 1968 overleed hij te Zeelst, daags na het vieren van zijn 64-jarig priesterjubileum. In Gerwen en in de bredere streekgeschiedschrijving van de Meierij wordt hij nog altijd herinnerd als de pastoor-geleerde die de historie van Gerwen voor het nageslacht heeft gered.